काठमाडौं । नेपालमा सूचना प्रविधि (IT) उद्योगप्रति निजी क्षेत्र र ठूला औद्योगिक घरानाको आकर्षण बढ्न थालेको छ । विशेषगरी बालेन शाह नेतृत्वको सरकार गठनपछि डिजिटल पूर्वाधार, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), क्लाउड सेवा तथा डेटा सुरक्षासम्बन्धी परियोजनामा लगानी चासो उल्लेख्य रूपमा बढेको देखिएको छ।
यही क्रममा करिब ३ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा निर्माण हुन लागेको “बिचुटेन डेटा भोल्ट” (BDV) परियोजनाको भव्य शुभारम्भ गरिएको छ। नेपालमै आधुनिक स्तरको Hyperscale Data Center निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित अघि बढाइएको यो परियोजनालाई नेपालको डिजिटल भविष्यसँग जोडेर हेरिएको छ।
परियोजनाअन्तर्गत काठमाडौं र वीरगञ्जमा अत्याधुनिक डेटा सेन्टर स्थापना गर्ने योजना रहेको बताइएको छ। कम्पनीका अनुसार यो नेपालकै पहिलो Tier IV स्तरको डेटा सेन्टर हुनेछ, जसले उच्च सुरक्षा, स्थायित्व र निरन्तर सेवा उपलब्ध गराउनेछ।
हाल नेपालका धेरै सरकारी तथा निजी संस्थाहरू विदेशी सर्भर र क्लाउड सेवामा निर्भर छन्। “बिचुटेन डेटा भोल्ट” सञ्चालनमा आएपछि नेपालभित्रै सुरक्षित डेटा भण्डारण, Cloud Hosting, AI Infrastructure तथा डिजिटल सेवा विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
सूचना प्रविधि विज्ञहरूका अनुसार विश्व अर्थतन्त्र डिजिटलतर्फ गइरहेका बेला नेपालमा यस्ता पूर्वाधार निर्माण हुनु सकारात्मक संकेत हो। यसले नेपाललाई केवल इन्टरनेट प्रयोग गर्ने देशबाट डिजिटल सेवा उत्पादन र डेटा व्यवस्थापन गर्ने राष्ट्रतर्फ लैजान सक्ने विश्वास गरिएको छ।
परियोजनामा Google Cloud, AMD र Micron जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय प्रविधि कम्पनीहरूसँग सहकार्यको चर्चा गरिनु पनि नेपालका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ। साथै नेपालकै जलविद्युत ऊर्जा प्रयोग गरेर डेटा सेन्टर सञ्चालन गर्ने योजना रहेको बताइएको छ, जसले हरित ऊर्जा र डिजिटल उद्योगबीचको सम्बन्धलाई बलियो बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार बालेन नेतृत्वको सरकारले डिजिटल अर्थतन्त्र, प्रविधि उद्यम र प्रशासनिक आधुनिकीकरणलाई प्राथमिकतामा राखेको सन्देश दिइरहेका बेला IT क्षेत्रमा निजी लगानीको उत्साह पनि बढ्न थालेको देखिन्छ।
यद्यपि यस्ता परियोजनाको दीर्घकालीन सफलताका लागि स्थिर नीति, साइबर सुरक्षा, दक्ष जनशक्ति र भरपर्दो ऊर्जा व्यवस्थापन आवश्यक रहने विज्ञहरूको भनाइ छ।
“बिचुटेन डेटा भोल्ट” को शुभारम्भसँगै नेपाल अब परम्परागत विकास मोडलबाट डिजिटल अर्थतन्त्रको दिशातर्फ अघि बढिरहेको संकेत देखिएको छ।
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर
