घटनाको सार

३० सेप्टेम्बर २०२६ (बुधबार) बिहान दुबईबाट तेल अभिभतर्फ उडेको फ्लाइदुबईको बोइङ ७३७ म्याक्स ८ उडान एफजेड १०७३ ले जोर्डनमाथि आपत्कालीन संकेत प्रसारण गरेपछि साउदी अरबको तबुक विमानस्थलमा आपत्कालीन अवतरण गर्‍यो। अवतरण यूटीसी समयअनुसार करिब ०६:४५ देखि ०७:०० बजेको बीचमा भएको रिपोर्ट छ। फ्लाइदुबईले ककपिटमा दुई पाइलटबीच भएको झडपले आपत्कालीन अवस्था निम्त्याएको पुष्टि गरेको छ।

आपत्कालीन संकेत र इजरायली प्रतिक्रिया

विमानले पहिले सामान्य आपत्कालीन अवस्था जनाउने ७७०० कोड प्रसारण गर्‍यो। त्यसपछि विमानमा गैरकानुनी हस्तक्षेप वा सम्भावित अपहरण जनाउने ७५०० कोड पठायो। ७५०० संकेतपछि इजरायलले आफ्ना लडाकु विमान परिचालन गर्‍यो। उडान ट्र्याकिङ विवरणले विमान असामान्य रूपमा तीव्र गतिमा तल झरेको देखाएको छ। भिडियोको दृश्यांकनमा करिब ३० हजार फिटबाट १५ हजार फिटसम्म झरेको देखिएको भनिएको छ, जबकि नेपाली रिपोर्टमा ३४ हजारबाट १७ हजार फिट उल्लेख छ। यो अन्तर आधिकारिक तथ्यांकबाट मात्र छुट्टिन्छ।

ककपिटभित्र के भयो भनिएको छ

यात्रुहरूले ककपिटबाट चिच्याएको आवाज सुनेको र रगत देखेको बताएका छन्। एक यात्रुकी आमाले छोरीले पाइलट चक्कुले प्रहार गरिएको बताएको भनेकी छिन्। रोयटर्सले पाइलटबीच शारीरिक झडप भएको र एक यात्रुले चक्कुसहितको हिंसात्मक संघर्षको वर्णन गरेको स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गरेको छ। तबुक विमानस्थलले दुवै पाइलट घाइते भई अस्पताल पुगेको र क्याप्टेनलाई गम्भीर चक्कुको घाउ लागेको जनाएको छ।

इजरायली स्रोतहरूले सीएनएनलाई सहपाइलटले क्याप्टेनलाई चक्कुले प्रहार गरेपछि विमान अपहरण गर्न खोजेको आशंका रहेको बताए। इजरायली च्यानल एन१२ का अनुसार सहपाइलटले क्याप्टेनलाई पटक-पटक प्रहार गरेको थियो। त्यसपछि चालक दलका सदस्य र यात्रुहरू ककपिटभित्र पसेर उनलाई नियन्त्रणमा लिए। इजरायली अधिकारीहरूले यसलाई सम्भावित आतंकवादी आक्रमणका रूपमा जाँच गरिरहेको रिपोर्ट छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले एक पाइलटले विमान दुर्घटना गराउन खोजेको देखिएको बताएको सीएनएनले उल्लेख गरेको छ। यी सबै दाबी अहिलेसम्म स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएका छैनन्।

को को थिए पाइलट

भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार क्याप्टेन स्मित मच्छर भारतीय मूलका हुन्। उनी सन् २०२२ को जुनमा डाइरेक्ट एन्ट्री क्याप्टेनका रूपमा फ्लाइदुबईमा आबद्ध भएका थिए। त्यसअघि उनले करिब एक दशक भारतीय कम्पनी स्पाइसजेटमा काम गरेका थिए। सहपाइलट ओमानी नागरिक भएको सीएनएनले दुई इजरायली अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै जनाएको छ, र अरू धेरै रिपोर्टले पनि यही भनेका छन्। केही रिपोर्टमा उनी फ्लाइदुबईमा एक वर्षभन्दा कम समय काम गरेको भनिएको छ। उनी साउदी हिरासतमा रहेको र सोधपुछ भइरहेको पनि केही स्रोतमा उल्लेख छ।

तर इजरायली च्यानल १४ ले क्याप्टेन अमिराती नागरिक भएको रिपोर्ट गरेको छ। भारतीय र इजरायली रिपोर्टबीचको यो विरोधाभास स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।

यात्रु र फ्लाइदुबईको कदम

फ्लाइदुबईका अनुसार विमानमा १७४ यात्रु थिए, जसमध्ये २७ बालबालिका। भारतीय सञ्चारमाध्यमले करिब १८० यात्रु भनेका छन्। कम्पनीले यात्रुलाई लिन तबुकमा अर्को विमान पठाएको छ। यात्रु र चालक दल सुरक्षित रहेको फ्लाइदुबईले जनाएको छ। कम्पनीले घटनाबारे अनुसन्धान गरिरहेको र इजरायली अधिकारीलाई जानकारी दिएको पनि बताएको छ।

विवादित र अपुष्ट पक्ष

विमानको नियन्त्रण कसले फिर्ता लिएको भन्ने विषयमा रिपोर्टहरू फरक छन्। भारतीय मिडियाले घाइते क्याप्टेनले नै नियन्त्रण कायम राखी विमानलाई तबुकतर्फ मोडेको भनेको छ। अन्य रिपोर्टमा अफ-ड्युटी पाइलट, केबिन क्रु र यात्रुहरूले सहपाइलटलाई निस्तेज पारेको उल्लेख छ। आत्महत्या प्रयासको सम्भावनाबारे पनि सुरुका रिपोर्ट आएका थिए। ती सबै अनुसन्धानको विषय रहेका छन्।

अब के हुन्छ

साउदी र इजरायली निकायहरू घटनाको अनुसन्धान गरिरहेका छन्। मुख्य प्रश्नहरू यी हुन्:

-ककपिटमा झडप किन सुरु भयो?

-सहपाइलटले किन आक्रमण गरे, र उनको मनसाय के थियो?

-झडपका क्रममा विमानको नियन्त्रणमा कति असर पर्‍यो?

-विमान कसरी र कसको हस्तक्षेपबाट स्थिर बनाइयो?

यी प्रश्नको आधिकारिक उत्तर अनुसन्धान सकिएपछि मात्र आउनेछ। तबसम्म चक्कु प्रहार, राष्ट्रियता, आतंकवादको आरोप र क्याप्टेनको भूमिकाजस्ता दाबीलाई पुष्टि नभएका विवरणका रूपमा हेर्नुपर्छ।